een brutale ode
aan Johan Cruijff
wereldpremière
25 september
AFAS Theater
Leusden
Tickets

Johan Cruijff – Nr. 14

Over Johan Cruijff: het verhaal van een icoon

Jopie uit Betondorp groeide tijdens zijn illustere voetbalcarrière uit tot een waar fenomeen. In Spanje kreeg hij de bijnaam El Salvador, ‘de Verlosser’. Een legende was geboren: briljant op het veld, een pionier, revolutionair, leermeester en icoon. Maar ook: een ruziemaker, betweter en onconventioneel orakel met een opvallend commerciële inslag. Met altijd die mysterieuze dame op de achtergrond: Danny Coster, zijn steun en toeverlaat.

Cruijff was op het veld zowel dirigent als solist. Zijn onwrikbare geloof alles beter te weten was een zegen maar ook een vloek. Trainers verweten hem niet zelden egoïstisch spel, maar dat was maar één kant van het verhaal: zo tackelde Cruijff niet alleen voor zichzelf, maar óók voor zijn medespelers de financiële barrières en glazen plafonds. Het jochie dat wars was van autoriteit, regelde bovendien dat niet alleen de hoge KNVB-piefen, maar óók de spelers tijdens vliegreizen verzekerd waren, met de beroemde woorden: “Zeg, wat krijgen onze vrouwen eigenlijk als deze kist naar beneden komt?”

Cruijff debuteerde in 1964, toen Nederland nog een vierderangs voetballand was. Met Cruijff aan boord wist Nederland vervolgens twee keer achter elkaar de WK-finale te halen met indrukwekkend, revolutionair spel. Cruijff zette Nederlands voetbal definitief op de kaart. Hij liet de leeuw niet in zijn hempie staan.

In het buitenland wist Cruijff hetzelfde te bereiken: de Amsterdammer stapte over naar Barcelona in de jaren ‘70, het tijdperk van repressie en onderdrukking onder generaal Franco. De bevolking kon dus wel een verzetje gebruiken. En prompt maakte Cruijff FC Barcelona, hét symbool van het Catalaanse volk, voor het eerst in veertien jaar landskampioen. Voor de Catalanen was het veel meer dan een voetbal-overwinning; in Cruijff zagen zij écht een verlosser.

Met zijn verzet tegen verouderde instituten en zelfingenomen bestuursleden belichaamde Cruijff de tijdgeest van de jaren ‘60 en ‘70. Hij gaf het naoorlogse Nederland weer zelfvertrouwen. Cruijff was wars van kapsones. Hij maakte altijd tijd voor zijn fans, deelde handtekeningen uit en maakte een praatje. Hij was benaderbaar, aaibaar bijna. Als er kritiek kwam, of men sceptisch was over zijn aanpak of ideeën, dan leefde hij op, want Hollands favoriete staafje dynamiet kreeg energie van een goed conflict.

Ook met zijn grote liefde Danny voerde hij continu strijd. Het zorgde voor een explosief huwelijk. Danny Coster was de yin tegenover Cruijff’s yang, zijn muze, zijn rots, zijn trots. Ze toverde het magere jochie in een handomdraai om tot mode-icoon, tot popidool van het voetbal. Ze hield hem met beide voeten op de grond en zorgde voor een opvallend normaal en geborgen gezinsleven. Ze verbood hem om thuis over voetbal te praten – waar hij zich keurig aan hield-. Haar stille invloed ligt als een warme deken over Cruijff’s leven.

Cruijff is onze nationale trots, onze onconventionele held. Een sublieme speler, de uitvinder van totaalvoetbal, de eerste sportman die er niet voor terugdeinsde zijn waarde in financieel gewin uit te drukken. Cruijff was enerzijds een loyale vriend en maatschappelijk voorvechter, anderzijds bikkelhard voor zijn tegenstanders. Hij was omstreden en ongrijpbaar en leek boven alle normen te staan. Cruijff is daarmee een opvallende helden-keuze voor een polderend, nuchter volk als de Nederlanders. Hij was niet bescheiden, stak zijn hoofd boven het maaiveld uit en had niks met consensus. Johan Cruijff was juist een individualist, openlijk geldbelust, bijna roekeloos, niet overdreven loyaal, en zeker geen moralist. Wat zegt onze liefde voor Cruijff daarmee over ons als Nederlanders? Misschien hunkeren we toch stiekem naar groots en meeslepend, en bewonderen we de rebel die tegen de stroom in durft te zwemmen. “In zekere zin ben ik waarschijnlijk onsterfelijk,” sprak Cruijff ooit. En zo is het, want Johan Cruijff is van ons allemaal.

14demusical.nl maakt gebruik van cookies en vergelijkbare technologieën.

Wij gebruiken functionele, analytische, gebruikerservaring en performance cookies om je een optimale bezoekerservaring te bieden. Ook plaatsen derde partijen advertentie- en tracking cookies om ervoor te zorgen dat je informatie en advertenties te zien krijgt op andere websites die voor jou relevant zijn. Jouw internetgedrag kan door deze derden worden gevolgd door middel van de tracking cookies. Door op “Accepteren” te klikken ga je akkoord met bovenstaande. Indien je niet alle cookies wilt toestaan of je jouw toestemming weer wilt intrekken, kun je jouw instellingen aanpassen via de “Wijzig” knop hieronder. Klik hier voor meer informatie over ons cookiebeleid.

14demusical.nl maakt gebruik van cookies en vergelijkbare technologieën.

Wij gebruiken functionele, analytische, gebruikerservaring en performance cookies om je een optimale bezoekerservaring te bieden. Ook plaatsen derde partijen advertentie- en tracking cookies om ervoor te zorgen dat je informatie en advertenties te zien krijgt op andere websites die voor jou relevant zijn. Jouw internetgedrag kan door deze derden worden gevolgd door middel van de tracking cookies. Hieronder kun je aangeven welke type cookies wij mogen plaatsen. Klik hier voor meer informatie over ons cookiebeleid.

* Via youronlinechoices.com kun je zelf bepalen per netwerk of je advertenties krijgt te zien op basis van jouw vorige website bezoek en interesses. Je kunt de cookies ook van jouw apparaat verwijderen door te klikken op de browser die voor jou van toepassing is: Chrome, Firefox, Internet Explorer, Edge, Safari (macOS), Safari (iOS), Opera.